శ్రీకృష్ణ దేవరాయ జయంతి – ఆంధ్రభోజుని స్మరణలో సువర్ణయుగం

శ్రీకృష్ణ దేవరాయ జయంతి February 16న తెలుగు రాష్ట్రాలలో ఘనంగా నిర్వహించబడుతుంది. శ్రీకృష్ణదేవరాయలను “ఆంధ్రభోజుడు”గా స్మరించుకుంటారు. ఆయన స్వయంగా ఒక గొప్ప కవి. ఆయన రచించిన ప్రసిద్ధ కావ్యం ఆముక్తమాల్యద తెలుగు సాహిత్యంలో అమూల్యమైన కృతి. ఈ గ్రంథంలో రాజధర్మం, భక్తి, నీతి, ప్రజాసేవ వంటి విలువలను ఎంతో చక్కగా వివరించారు.

ఆయన రాజసభలో ఎనిమిది మంది ప్రముఖ కవులు ఉండేవారు, వీరిని అష్టదిగ్గజాలు అని పిలుస్తారు. వీరిలో ప్రముఖుడు అల్లసాని పెద్దన. ఇతర కవులు కూడా తెలుగు భాషా వైభవాన్ని విశ్వవ్యాప్తం చేశారు.

శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తెలుగు భాషను ఎంతో ప్రేమించారు. ఆయన పలికిన “దేశభాషలందు తెలుగు లెస్స” అనే వాక్యం నేటికీ ప్రతి తెలుగు వానికి గర్వకారణం.

విజయనగర సామ్రాజ్యపు మహారాజు

శ్రీకృష్ణదేవరాయలు విజయనగర సామ్రాజ్యంలో అత్యంత గొప్ప చక్రవర్తులలో ఒకరు. 1509 నుండి 1529 వరకు ఆయన పాలన సాగింది. ఈ కాలాన్ని విజయనగర సామ్రాజ్యపు “సువర్ణయుగం”గా చరిత్రకారులు పేర్కొంటారు.

ఆయన పరిపాలనలో:

• సైనిక శక్తి బలపడింది
• ఆర్థిక వ్యవస్థ అభివృద్ధి చెందింది
• వ్యవసాయం, వాణిజ్యం వికసించాయి
• కళలు, సాహిత్యం అత్యున్నత స్థాయికి చేరాయి

కళలు, సంస్కృతి మరియు ధార్మిక సేవలు

శ్రీకృష్ణదేవరాయుల పాలనలో కళలు, నిర్మాణాలు, దేవాలయాలు అత్యున్నత స్థాయికి చేరాయి. అనేక దేవాలయాలను నిర్మించారు, పునర్నిర్మించారు. ముఖ్యంగా తిరుపతి శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామి ఆలయానికి ఆయన చేసిన సేవలు విశేషమైనవి.

సంగీతం, నాట్యం, శిల్పకళ, వాస్తుకళ వంటి అనేక రంగాలు ఆయన ఆశ్రయంలో అభివృద్ధి చెందాయి. రాజధాని హంపి కళాత్మక నిర్మాణాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది.

ఆంధ్రభోజుడు – సాహిత్య పరిరక్షకుడు

శ్రీకృష్ణదేవరాయలు కేవలం యోధుడు మాత్రమే కాదు, మహాకవి కూడా. ఆయనను “ఆంధ్రభోజుడు”గా స్మరించుకుంటారు. ఆయన రచించిన ప్రసిద్ధ గ్రంథం ఆముక్తమాల్యద. ఈ కృతి భక్తి, ధర్మం, రాజధర్మం వంటి విలువలను ప్రతిబింబిస్తుంది.

ఆయన రాజసభలో ప్రసిద్ధ అష్టదిగ్గజాలు ఉండేవారు. వీరిలో ప్రముఖుడు అల్లసాని పెద్దన. ఈ కవులు తెలుగు సాహిత్యాన్ని సమృద్ధిగా అభివృద్ధి చేశారు.

పరిపాలనా ప్రతిభ

శ్రీకృష్ణదేవరాయలు మంచి పరిపాలకుడు కూడా. ప్రజల సంక్షేమాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని:

• సాగునీటి ప్రాజెక్టులను అభివృద్ధి చేశారు
• దేవాలయాలను నిర్మించారు, పునర్నిర్మించారు
• న్యాయ వ్యవస్థను బలోపేతం చేశారు

ఆయన కాలంలో రాజ్యం శాంతి, భద్రతలతో ముందుకు సాగింది.

ఈ పోస్ట్ కూడా మీకు నచ్చుతుంది:  “ధీర” అని వీరిని మాత్రమే అంటారు!

జయంతి వేడుకల ప్రాముఖ్యత

శ్రీకృష్ణదేవరాయ జయంతి సందర్భంగా:

• సాహిత్య సభలు నిర్వహిస్తారు
• కవిసమ్మేళనాలు, వ్యాసరచన పోటీలు జరుగుతాయి
• సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, నృత్య ప్రదర్శనలు నిర్వహిస్తారు
• విద్యార్థులకు ఆయన జీవితం, కృషి గురించి అవగాహన కల్పిస్తారు

ఈ వేడుకలు యువతలో చరిత్రపట్ల ఆసక్తిని పెంపొందించడమే కాకుండా, తెలుగు సంస్కృతి గౌరవాన్ని నిలబెట్టేలా చేస్తాయి.

ప్రజాహిత పరిపాలన

శ్రీకృష్ణదేవరాయులు ప్రజల సంక్షేమాన్ని ముఖ్యంగా పరిగణించారు.

• సాగునీటి ప్రాజెక్టులను అభివృద్ధి చేశారు
• వ్యవసాయాన్ని ప్రోత్సహించారు
• పన్నుల వ్యవస్థను సక్రమంగా అమలు చేశారు
• న్యాయవ్యవస్థను బలోపేతం చేశారు

ఆయన పాలనలో ప్రజలు సుఖశాంతులతో జీవించారని చరిత్ర చెబుతోంది.

శ్రీకృష్ణ దేవరాయ జయంతి వేడుకలు

ప్రతి సంవత్సరం ఆయన జయంతిని ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. ఈ సందర్భంగా:

• సాహిత్య సభలు
• కవిసమ్మేళనాలు
• వ్యాసరచన పోటీలు
• సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు
• చారిత్రక ప్రదర్శనలు

నిర్వహిస్తారు. విద్యార్థులకు ఆయన జీవితం గురించి అవగాహన కల్పించే కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం ద్వారా యువతలో చరిత్రపట్ల ఆసక్తిని పెంపొందిస్తున్నారు.

ప్రభుత్వ సంస్థలు, సాహిత్య సంఘాలు, విద్యాసంస్థలు కలిసి ఈ వేడుకలను నిర్వహించడం ద్వారా తెలుగు సంస్కృతి వైభవాన్ని చాటుతున్నారు.

ఆధునిక సమాజానికి సందేశం

శ్రీకృష్ణదేవరాయుల జీవితం మనకు మూడు ముఖ్యమైన సందేశాలు ఇస్తుంది:

1. విద్య, సాహిత్యానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి
2. ధైర్యసాహసాలతో నాయకత్వం వహించాలి
3. ప్రజల సంక్షేమమే రాజధర్మం కావాలి

నేటి సమాజంలో నాయకత్వం, సంస్కృతి పరిరక్షణ, భాషాభిమానాన్ని పెంపొందించుకోవడానికి ఆయన జీవితం ఆదర్శంగా నిలుస్తుంది.

ముగింపు

శ్రీకృష్ణ దేవరాయ జయంతి కేవలం ఒక జ్ఞాపక దినం మాత్రమే కాదు; అది తెలుగు జాతి గౌరవాన్ని, సాహిత్య సంపదను, సంస్కృతిని స్మరించుకునే మహోత్సవం. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు వంటి మహానుభావులు అరుదుగా జన్మిస్తారు. వారి సేవలను గుర్తుచేసుకుంటూ, మన భాషా సంస్కృతులను కాపాడుకోవడం మన బాధ్యత.

ఈ జయంతి సందర్భంగా మనం తీసుకోవలసిన ప్రతిజ్ఞ – తెలుగు భాషను, సంస్కృతిని పరిరక్షిస్తూ, సమాజాభివృద్ధికి కృషి చేయడం.